مریمِ مَجدَلیه (به عبری: מרים המגדלית، یونانی باستان: Μαρία ἡ Μαγδαληνή)[۲] شخصیتی در عهد جدید و یکی از پیروانِ مؤمنِ عیسی مسیح بهشمار رفته و کلیساهای کاتولیک رومی، ارتدکس شرقی، لوتری و انگلیکان او را جزو قدیسهها میدانند. لقبِ مجدلیه اشاره به شهری به نامِ مجدله در کرانهٔ غربیِ دریاچه طبریه دارد. مریمِ مجدلیه با عیسی مسیح بهعنوانِ یکی از پیروانِ او سفر کرد. گفته شده که وی شاهدِ مصلوب شدن و رستاخیزِ عیسی مسیح بودهاست.[۳] در انجیلهای چهارگانه از او دستِ کم ۱۲ بار[۴] و بیش از حواریون نام برده شدهاست. در مسیحیتِ غربی و طیِ قرونِ وسطی از مریمِ مجدلیه بهعنوانِ فاحشهٔ توبهگر یا زنِ بدکاره نام برده میشد[۵]؛ روزِ ۲۲ ژوئیهِ هر سال از سوی مسیحیانِ کلیسای کاتولیک، کلیسای ارتدکس شرقی، انگلیکن و لوتریانیسم برای او جشن گرفته میشود.
بر پایه انجیل، مریمِ مَجدَلیه زنی تنفروش و بسیار زیبا بودهاست. روزی اهلِ شهر به دنبالِ وی میافتند تا وی را سنگسار کنند. او میگریزد تا به عیسی میرسد. عیسی داستان را از پیگیرانِ مریم میپرسد و آنان میگویند که ما میخواهیم او را از برای گناهانش سنگسار کنیم. عیسی میگوید بسیار خوب چنین کنید ولی اولین سنگ را کسی بزند که گناهی نکرده باشد (انجیل یوحنا-باب هشتم-آیات ۱ تا ۱۱).[۶] این سخنِ عیسی ایشان را شرمنده و پراکندهساخت و جانِ مریم مجدلیه را رهانید و از آن پس وی یکی از یارانِ نزدیکِ عیسی گردید.
به نام مجدلیه در انجیل لوقا ۸:۲ اشاره شده:
چندی بعد عیسی سفری به شهرها و دهات ایالت جلیل کرد تا همه جا مژدهٔ ملکوت خدا را اعلام کند. آن دوازده شاگرد و چند زن که از روح پلید یا از امراض شفا یافته بودند نیز او را همراهی میکردند. مریم مجدلیه که عیسی هفت روح پلید را از وجود او بیرون کرده بود. یونا، همسر خوزا (رئیس دربار هیرودیس)، و سوسن از جمله این زنان بودند. ایشان و بسیاری از زنان دیگر از دارایی شخصی خود، عیسی و شاگردانش را خدمت میکردند.
برخی بر این باورند که، انجیلی به مریم مجدلیه منسوب است
انجیل مریم یک انجیل اپوکریفا (که شش صفحه اول و چهار صفحه از اواسط این انجیل در دسترس نیست) است. این انجیل تنها متن اپوکریفای یافت شدهای هست که به نام یک زن است. مطالب آن بیشتر به توضیح نقش زنان در کلیساهای اولیه میپردازد و احتمالاً یک قرن پس از مرگ مریم مجدلیه نوشته شدهاست. نویسندهٔ این متن مشخص نیست. قدیمیترین نسخهٔ پیدا شده به حدود قرن دوم میلادی برمیگردد، که به زبان قبطی و بر روی کاغذ پاپیروس نوشته شدهاست. به دلایلی این انجیل تا سال ۱۹۵۵ میلادی منتشر نشد. امروزه با اینکه صفحات زیادی از این انجیل در دسترس نیست، اما به زبانهای گوناگون از جمله آلمانی و انگلیسی به چاپ رسیده و در این انجیل، از عیسی با عنوان نجاتدهنده یاد شدهاست.[۱۰][۷] بخش اول این انجیل با سخنان عیسی به پیروانش در زمان پس از رستاخیز ایشان شروع میشود. از بخش دوم بحث دربارهٔ مریم مجدلیه آغاز میشود که او به حواریون عیسی درحالی که آنان ترسیدهاند میگوید: «گریه نکنید و غصه نخورید، لطف او با شما خواهد بود و از شما محافظت خواهد کرد. به جای آن بیایید بزرگواری او را ستایش کنیم که او ما را آماده کرد و ما را انسان واقعی ساخت.»[۱۱] بر خلاف انجیل توماس که عقیده دارد زنها فقط میتوانند با مرد شدن نجات پیدا کنند،[۱۲] در انجیل مریم آنها میتوانند همانگونه که هستند نجات یابند.
قدیمیترین متنی که دربارهٔ رستاخیز مسیح توضیح دادهاست تقریباً ۲۰ سال قبل از انجیلهای چهارگانه نوشته شدهاست، عقیده دارد که پطرس اولین کسی بودهاست که عیسی پس از اعدام بر او ظاهر شدهاست.[۱۵] اما در تمام انجیلهای چهارگانه، از جمله انجیل پطرس گفته شدهاست که مریم مجدلیه به تنهایی یا با زنان دیگری، اولین کسی بود که مقبرهٔ خالی عیسی را کشف کرد و عیسی بر او ظاهر شد،[۱۶][۱۷] اگرچه انجیلها در بیان جزئیات آن اختلاف نظر دارند.